Na ilustracji: przybliżony zasięg Żuław i Mierzei Wiślanej – Delty Wisły (czerwona linia, opr. K.N.). Linia jasnozielona – planowana trasa kolejowa Szymankowo – Nowy Staw – Nowy Dwór Gdański. Źródło mapy podstawowej: PPWK.
Nowy Dwór Gdański oraz inne miejscowości w Delcie Wisły odzyskają połączenia pociągowe z europejską siecią kolejową
Delta Wisły była kiedyś spowita szlakami kolejowymi. Kursowały po nich zarówno pociągi wąskotorowe jak i normalnotorowe. Wąskotorówki zapewniały nie tylko łatwiejsze podróżowanie ludziom, ale również transportowano tymi pociągami towary. Tak było jeszcze po II wojnie światowej, choć cios w funkcjonowanie pociągów w Delcie Wisły zadali hitlerowcy, zatapiając duże połacie Żuław.
Przed II wojną światową istniało połączenie wąskotorowe z Gdańska, z Żuław Gdańskich przez Przekop Wisły do rejonu Mikoszewa i dalej na Mierzeję – Żuławy. W Gdańsku Przegalinie na asfalcie szosowym są w poprzek ulicy dobrze widoczne tory wąskotorówki, a pociągi były przewożone promem kolejowym przez Przekop Wisły do stacji Prawy Brzeg Wisły.
Fot. Kazimierz Netka.
Pod koniec ubiegłego wieku zainteresowania przejazdami koleją zmalało, więc wiele linii, także normalnotorowych, zaczęto zamykać, likwidować, demontować.
Teraz kolej zawodowa normalnotorowa funkcjonuje raczej na obrzeżach Żuław. Od zachodu i południa przebiega międzynarodowy korytarz kolejowy E65, unowocześniony w II dekadzie obecnego tysiąclecia, prowadzący z Trójmiasta przez Tczew, Malbork do Warszawy z odgałęzieniem z Malborka do Elbląga. Dzięki miłośnikom kolei uruchamiane są wąskotorówki na Mierzei Wiślanej i na Żuławach Wielkich z Nowego Dworu Gdańskiego do Stegny. Są plany zbudowania torów z Gdańska, przez okolice Nowego Dworu Gdańskiego do Elbląga.
Wiele wskazuje, że sytuacja kolejowa w Delcie Wisły zacznie się poprawiać. Konkretne informacje w tej sprawie przekazano podczas spotkania, na które zaprosił nas red. Michał Piotrowski – zastępca dyrektora ds. komunikacji społecznej, rzecznik prasowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego:
Kolej wraca na Żuławy – zapraszamy na konferencję prasową
To już pewne: Nowy Dwór Gdański po wielu latach ponownie uzyska dostęp do regularnych połączeń kolejowych. Tym samym wszystkie stolice powiatów w naszym województwie będą skomunikowane kolejowo! Zapraszamy na konferencję prasową, podczas której o szczegółach tej historycznej decyzji opowiedzą marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk i podsekretarz stanu ds. kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury Piotr Malepszak.
Spotkanie odbędzie się w poniedziałek 31 sierpnia 2026 roku o godz. 14.00 na peronie dworca kolejowego w Nowym Stawie. W programie przewidziano również podpisanie listu intencyjnego pomiędzy Pomorską Specjalną Strefą Ekonomiczną w Gdańsku a Miastem i Gminą Nowy Staw w sprawie promocji terenów inwestycyjnych.
Uczestnicy konferencji z Nowego Stawu przejadą specjalną spalinową drezyną do Nowego Dworu Gdańskiego, gdzie ok. godz. 15.00 odbędzie się druga część spotkania.
Warto przypomnieć, że Samorząd Województwa Pomorskiego w czerwcu br. opublikował ogłoszenie o zamiarze przeprowadzenia postępowań na świadczenie usług publicznych w kolejowych przewozach pasażerskich na linii Nowy Dwór Gdański – Szymankowo – Tczew.
Ogłoszenie takie jest niezbędnym krokiem wymaganym przez przepisy krajowe i unijne, który pozwala przygotować przyszłe postępowania na obsługę przewozów oraz zapewnić gotowość do uruchomienia połączeń wraz z zakończeniem inwestycji infrastrukturalnych. Ogłoszenie publikuje się na minimum rok przed ogłoszeniem właściwego przetargu na przewozy – napisał red. Michał Piotrowski – zastępca dyrektora ds. komunikacji społecznej, rzecznik prasowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.
Nie mogliśmy uczestniczyć w tej ważnej konferencji. Wiadomości przekazali nam red. Angela Dubielska z Biura Prasowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego oraz red. Przemysław Zieliński z Zespołu Prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Żuławy odzyskają kolejowe połączenia pasażerskie
Po ponad 30 latach pociągi pasażerskie mają wrócić na Żuławy. Polskie Linie Kolejowe zrewitalizują linię nr 256 z Szymankowa przez Nowy Staw do Nowego Dworu Gdańskiego. Plan zakłada, że przed końcem 2027 roku na trasę wyjedzie co najmniej 10 par pociągów dziennie. Dzięki inwestycji Nowy Staw i Nowy Dwór Gdański ponownie znajdą się na kolejowej mapie pasażerskiej Pomorza – poinformowała red. Angela Dubielska z Biura Prasowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego. Oto ciąg dalszy:
Linia kolejowa nr 256 ma długą historię. Powstała w 1886 roku i szybko stała się jednym z ważnych elementów transportowej infrastruktury Żuław. Normalnotorowe połączenie Nowego Dworu Gdańskiego z magistralą w kierunku Gdańska i Elbląga, uzupełnione siecią kolei wąskotorowych, sprzyjało rozwojowi gospodarczemu regionu.
Pociągi pasażerskie kursowały tędy do 1989 roku. Później linia służyła przede wszystkim przewozom towarowym, a w pierwszej dekadzie XXI wieku pojawiały się na niej jeszcze sezonowe połączenia pasażerskie. W 2015 roku przejazd tą linią został zamknięty. Teraz ma się to zmienić.
Na zdjęciu: Stacja kolei wąskotorowej w Mikoszewie. Fot. Kazimierz Netka
30 sierpnia 2026 roku Polskie Linie Kolejowe zapowiedziały rewitalizację całego szlaku. Inwestycja została przedstawiona podczas spotkań kolejarzy i samorządowców w Nowym Dworze Gdańskim i Nowym Stawie.
– Żuławy wracają na kolejową mapę pasażerską Pomorza. Po ponad trzech dekadach mieszkańcy ponownie będą mogli korzystać z regularnych połączeń kolejowych. To kolejny przykład działań Polskich Linii Kolejowych, które realnie zwiększają dostępność kolei w mniejszych ośrodkach i umożliwiają przywracanie połączeń tam, gdzie od lat na nie czekano – mówi Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury.
Nowe perony, przejazdy i mosty
Zakres prac obejmie nie tylko sam tor. Po modernizacji pociągi będą mogły poruszać się z prędkością do 120 km/h. Pasażerowie zyskają także nowe i wyremontowane perony, dostosowane do współczesnego taboru.
Na przystankach Stogi, Tralewo i Marynowy powstaną nowe jednokrawędziowe perony o długości 85 metrów. W Nowym Stawie wybudowany zostanie nowy peron dwukrawędziowy, a istniejący peron w Nowym Dworze Gdańskim zostanie wyremontowany.
Kolejarze zmodernizują również 35 przejazdów kolejowo-drogowych i 29 przepustów. Wymienione zostaną także przęsła dwóch obiektów mostowych. Po zakończeniu prac, linia kolejowa będzie przygotowana do bezpiecznego prowadzenia regularnego ruchu pociągów.
Co najmniej 10 par pociągów dziennie
O tym, jak często pociągi będą kursowały na Żuławy, zdecyduje samorząd województwa, który jest organizatorem regionalnych przewozów pasażerskich. Pierwszy krok został już wykonany – zgodnie z ustawą o publicznym transporcie zbiorowym opublikowane zostało ogłoszenie o zamiarze ogłoszenia przetargu na świadczenie usług kolejowych, obejmujące również trasę do Nowego Dworu Gdańskiego.
– Wstępnie zakładamy kursowanie co najmniej 10 par pociągów na tej trasie na dobę. Chcemy, żeby powrót kolei na Żuławy oznaczał nie tylko odnowione tory, ale przede wszystkim regularne i wygodne połączenia dla mieszkańców – zapowiada Mieczysław Struk, marszałek województwa pomorskiego.
Powrót pociągów do Nowego Dworu Gdańskiego będzie miał znaczenie wykraczające poza samą linię nr 256.
– Kilka tygodni temu informowaliśmy o zapewnieniu finansowania dla przywrócenia kolei do Bytowa. Te dwie inwestycje razem oznaczają coś naprawdę wyjątkowego: po ich zakończeniu każde miasto powiatowe w województwie pomorskim będzie posiadało czynne pasażerskie połączenie kolejowe. Będziemy pod tym względem jedynym województwem w Polsce – dodaje marszałek Mieczysław Struk.
Żuławy wracają na kolejową mapę Pomorza, a wraz z nimi wraca możliwość wygodnego podróżowania koleją tam, gdzie przez lata jej brakowało. To ważna zmiana nie tylko dla Nowego Stawu i Nowego Dworu Gdańskiego, ale dla całego regionu – kolej staje się coraz bardziej dostępna, a pomorskie miasta znów są bliżej siebie – napisała red. Angela Dubielska z Biura Prasowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego (źródło: https://media.pomorskie.eu/komunikaty-prasowe/zulawy-odzyskaja-kolejowe-polaczenia-pasazerskie ).
Oto wiadomości, które przekazał nam red. Przemysław Zieliński z Zespołu Prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.:
Mieszkańcy Żuław ponownie pojadą koleją do Malborka, Tczewa i Gdańska
Po ponad 35 latach mieszkańcy Żuław zyskają ponownie dostęp do regularnych połączeń kolejowych. Polskie Linie Kolejowe S.A. zrewitalizują linię kolejową Szymankowo – Nowy Staw – Nowy Dwór Gdański. Dzięki pracom możliwe będzie przygotowanie trasy do prowadzenia ruchu pociągów z prędkością do 120 km/h, co stworzy warunki do uruchomienia połączeń pasażerskich zapewniających dojazd m.in. do Malborka, Tczewa i Trójmiasta – poinformował red. Przemysław Zieliński z Zespołu Prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Mieszkańcy regionu zyskają nowe, wyższe perony, z których wygodnie będzie się wsiadało i wysiadało z pociągów. Dzięki pochylniom i ścieżkom naprowadzającym będą one dostępne dla osób o ograniczonych możliwościach poruszania się. Wiaty i ławki zapewnią wygodne oczekiwanie, oświetlenie LED – bezpieczne podróżowanie po zmroku, a czytelne oznakowanie i gabloty z rozkładami jazdy – lepszą orientację. Na przystankach Stogi, Tralewo i Marynowy powstaną nowe jednokrawędziowe perony o długości 85 metrów. Na stacji Nowy Staw wybudowany zostanie nowy peron dwukrawędziowy, natomiast istniejący peron w Nowym Dworze Gdańskim przejdzie remont.
Na zdjęciu: odchylany most kolejowy nad Szkarpawą w Rybinie. Fot. Kazimierz Netka.
Planowane prace na linii kolejowej nr 256 obejmują również kompleksową wymianę nawierzchni kolejowej na 20-kilometrowym odcinku Stogi – Nowy Dwór Gdański, remont torów na 4-kilometrowej trasie Szymankowo – Stogi oraz w obrębie stacji Nowy Dwór Gdański, a także zabudowę nowych rozjazdów na stacji Nowy Staw. W ramach zadania przewidziano również remont 35 przejazdów kolejowo – drogowych, 29 przepustów oraz wymianę przęseł dwóch obiektów mostowych.
– Żuławy wracają na kolejową mapę pasażerską Pomorza. Po ponad trzech dekadach mieszkańcy ponownie będą mogli korzystać z regularnych połączeń kolejowych. Zrealizujemy inwestycję, dzięki której powstanie nowoczesna infrastruktura przygotowana do prowadzenia ruchu z prędkością do 120 km/h. To kolejny przykład działań Polskich Linii Kolejowych S.A., które realnie zwiększają dostępność kolei w mniejszych ośrodkach i umożliwiają przywracanie połączeń tam, gdzie od lat na nie czekano – powiedział Piotr Malepszak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Po wykonaniu zaplanowanego zakresu robót nawierzchnia torowa będzie przygotowana do prowadzenia bezpiecznego ruchu pociągów z prędkością do 120 km/h. Zakres prac obejmuje działania niezbędne do przywrócenia ruchu pasażerskiego na linii kolejowej nr 256 oraz poprawy jej parametrów eksploatacyjnych.
Zakończenie prac oraz przywrócenie połączeń pasażerskich na linii kolejowej nr 256 planowane jest w II połowie 2027 r. Oznacza to, że po ponad 35 latach na trasę Szymankowo – Nowy Staw – Nowy Dwór Gdański powrócą regularne pociągi pasażerskie. Samorząd Województwa Pomorskiego już wcześniej zadeklarował gotowość do organizacji przewozów po zakończeniu inwestycji. Prace zostaną sfinansowane ze środków budżetowych Polskich Linii Kolejowych S.A. – napisał red. Przemysław Zieliński z Zespołu Prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Warto wiedzieć, że rozpatrywana jest sprawa budowy nowej linii kolejowej z Gdańska, przez Nowy Dwór Gdański, do Elbląga. Taki zapis, sprzed około 10 lat, jest w opracowaniu pt. „Propozycje regionalnych projektów komplementarnych wobec Koncepcji przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej lata 2018 – 2035”, autorstwa Patryka Wilda – członka Zespołu Doradczego Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej koordynującego prace Zespołu w zakresie rozbudowy sieci kolejowej. Uwzględniona tam nowa trasa kolejowa z Gdańska do Elbląga ma przebiegać niemal równolegle do szosy S7.
Kazimierz Netka
Proszę, czytaj również na portalu: netka.gda.pl