Fot. Kazimierz Netka.

Nową erę w wykorzystywaniu odnawialnych zasobów energii zainaugurowano w Elektrowni Wodnej Straszyn należącej do ENERGI z Grupy ORLEN

Fot. Kazimierz Netka.

Gdynię, zarówno miasto jak wcześniej port i stocznie budowały społeczności pochodzące z różnych stron II Rzeczypospolitej. Niektórzy robili to zdalnie, na przykład w Borach Tucholskich, gdzie pracowali Borowiacy i Kociewiacy. Jak to było możliwe, wszak praca zdalna tak na dobre zaistniała dopiero kilka lat temu, w czasach pandemii. Otóż, nawet ponad 100 lat temu, tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i po zaślubinach Polski z Bałtykiem 10 lutego1920 roku, już zaczęto snuć plany odnośnie zdalnej pracy. Oczywiście, wtedy jeszcze chyba nikt takiej nazwy nie używał, A jednak…

Fot. Kazimierz Netka.

Prądu nie da się przewozić w dużych ilościach, ale można go przesłać przewodami, czyli drutami. Najcenniejszy jest taki prąd, który nie wymaga budowania elektrowni na węgiel, a można go robić wprost z prądu… wody. Tak też się działo, gdy budowano Gdynię, a prąd potrzebny na tej budowie produkowali w Borach Tucholskich w elektrowni wodnej Gródek (dzisiaj województwo kujawsko – pomorskie, przed wojna województwo pomorskie) oraz niedaleko Gdańska w Rutkach, tamtejsi mieszkańcy. Prąd ten wytwarzany był w hydroelektrowniach. Dzięki tej odnawialnej, „zielonej“ energii, powstała Gdynia, która za tydzień będzie obchodziła 100-lecie otrzymania praw miejskich.

Fot. Kazimierz Netka.

Tydzień przed tym jubileuszem., bo 3 lutego 2026 roku, już świętowano w miejscowości Straszyn, gmina Pruszcz Gdański, w tamtejszej elektrowni wodnej „Straszyn“ na rzece Raduni. Mieliśmy przyjemność uczestniczyć w tej celebracji, dotyczącej niezwykłego osiągnięcia Grupy ENERGA. Skorzystaliśmy z zaproszenia, które przekazali nam m.in. Katarzyna Dziadul – dyrektor Biura Prasowego Grupy Energa i Andrzej Lis-Radomski – koordynator ds. mediów Grupy Energa.

– Spotykamy się tutaj dlatego, że Grupa Energa osiągnęła 1 gigawat mocy zainstalowanej w odnawialnej energetyce – powiedziała na powitanie Magdalena Kamińska, p.o. prezes Zarządu Energi SA:

Fot. Kazimierz Netka.

– Zaczęliśmy świętować tak naprawdę w grudniu 2025 roku. Zapraszamy państwa dzisiaj, czekaliśmy aż mrozy ustąpią, ale poprawy nie widać. Postanowiliśmy nie przedłużać tego wydarzenia.

Dlaczego spotykamy się tutaj, w starej elektrowni wodnej z 1910 roku? Nie bez przyczyny bo chcemy państwa zabrać w tę sentymentalną podróż dotyczącą rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce oraz roli Grupy Energa w tym nurcie. To unaocznia nam, że rozwój energetyki odnawialnej, to permanentna cecha Grupy Energa. My zaczęliśmy tak naprawdę od energetyki odnawialnej. Ta spółka, która dzisiaj państwa wita to Energa Wytwarzanie, z wiceprezesem Markiem Bogackim na czele.

Zatoczyliśmy taki krąg można powiedzieć. Dzisiaj spotykamy się w tej elektrowni ale nie dlatego że rozwijamy tylko energetykę wodna. W międzyczasie uzyskaliśmy gigawat mocy zainstalowanej, między innymi ze względu na to, że rozwijamy to co dzisiaj w nurcie energetyki polskiej jest tak istotne czyli energetykę wiatrową i fotowoltaikę i jesteśmy w tym zakresie liderem, jeżeli chodzi o porównanie do innych dużych grup energetycznych, między innymi w zakresie fotowoltaiki, energetyki odnawialnej wodnej jesteśmy liderem, a jeżeli chodzi o moc zainstalowaną w energetyce zawodowej, to udział całej mocy OZE zainstalowanej w naszych mocach jest największy w Polsce.

Historia Grupy Energa to jest nie tylko utrzymanie aktywów tych, które w spadku dostaliśmy. To jest też rozwój. My stawiamy na rozwój naszych kompetencji. Tutaj spółka Energa Wytwarzanie specjalizuje się w utrzymaniu i taką też usługę świadczy na zewnątrz. Poza Grupą ENERGA obsługuje kompleksowo źródła Grupy ORLEN, ale mamy też swoja grupę deweloperską – powiedziała prezes Magdalena Kamińska.

– Jesteśmy firmą działająca od XIX wieku. Jedna z naszych elektrowni została bowiem oddana w 1898 roku – powiedział dyrektor Rafał Hyrzyński:

Fot. Kazimierz Netka.

– Jest eksploatowana od kilku pokoleń, zaopiekowano przez tę samą rodzinę, która dba o tę elektrownię, Takich elektrowni mamy wiele. Ta w Strudze jest jedną z najstarszych na świecie. Kompetencje techniczne inżynieryjne, biznesowe, są przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Tak jak pani prezes powiedziała, osiągnęliśmy ponad 1 gigawat mocy zainstalowanej w OZE. Ta moc jest zakumulowana w kilku liniach biznesowych. To nie jest tylko linia biznesowa nowa energetyka, w skład której wchodzi przede wszystkim spółka Energa Wytwarzanie, ale też spółka Energa Development, ale też linia biznesowa Ciepłownictwo z blokiem biomasowym i linia energetyka zawodowa z instalacją w elektrowni Ostrołęka, Blok numer 3.

Statystyka. Ponad 40 procent tej mocy z OZE to źródła fotowoltaiczne. 30 procent to instalacje farm wiatrowych. 19 procent to energetyka wodna z największą elektrownią przepływową we Włocławsku. 10 procent to jest energetyka odnawialna w instalacjach biomasowych ciepłowniczych.

Oto szczegóły:

Fot. Kazimierz Netka.

Fot. Kazimierz Netka.

108 MW w instalacjach biomasowych: Elektrownia Ostrołęka B: blok nr 3 zmodernizowany do współspalania biomasy (50% udział energetyczny w paliwie); 82,5 MW (woj. Mazowieckie); Elektrociepłownia Elbląg: blok BB20p; 25 MW (woj. Warmińsko-mazurskie); Elektrociepłownia Żychlin: blok biomasowy ORC; 0,26 MW (woj. Łódzkie).

Największe instalacje OZE: (1)PV Sławoszewek | 225 MW (woj. Wielkopolskie); (2)EW Włocławek | 162 MW (woj. Kujawsko-pomorskie); (3)FW Karścino | 90 MW (woj. Zachodnio-pomorskie); (4)Blok B03 (biomasa 50%) | 82,5 MW (woj. Mazowieckie); (5)PV Wielbark | 70 MW (woj. Warmińsko-mazurskie).

Warto wiedzieć, że powstaje Elektrowniana Dyspozycja Ruchu (EDR)

Projekt modernizacji:

Energa Wytwarzanie SA (EWY) realizuje proces transformacji cyfrowej i technologicznej, w tym modernizację Elektrownianej Dystrybucji Ruchu.

Nowa EDR to zintegrowane centrum dyspozytorskie, skupiające zarządzanie źródłami OZE Grupy Energa i Grupy ORLEN, nad którymi EWY sprawuje pieczę. Projekt jest gotowy do realizacji

kluczowej fazy, tj. wdrożenia zaawansowanego systemu dyspozytorskiego SCADA wyższej generacji. Umożliwi on zdalne sterowanie oraz bieżący podgląd parametrów pracy wszystkich źródeł energii.

Modernizacja EDR to odpowiedź na potrzebę precyzyjnego redysponowania mocy oraz na konieczność podwyższenia wymagań w zakresie cyberbezpieczeństwa. Kompleksowy nadzór nad pracą wszystkich aktywów wytwórczych pozwoli także m.in. na większą efektywność procesu sprzedaży energii elektrycznej – poinformował dyrektor Rafał Hyrzyński.

Uczestnicy spotkania mieli też okazję obejrzeć unikatowe mechanizmy Elektrowni Wodnej Straszyn. O tym obiekcie opowiadał dyrektor Andrzej Kamonciak:

Fot. Kazimierz Netka.

– Jesteśmy na najstarszej elektrowni na Raduni, ale najstarszą w grupie Energa jest elektrownia Struga koło Słupska z 1898 roku. Pod koniec XIX wieku rozpoczął się boom energetyki wodnej – stosowania energii wody do produkcji energii elektrycznej. Rozpoczęła się elektryfikacja zakładów przemysłowych, mieszkań. Zapotrzebowanie na energię rosło, natomiast jeśli chodzi o ten obiekt. to jego główną rolą nie była produkcja energii elektrycznej, ale zabezpieczenie przeciwpowodziowe miasta Gdańska. Powstał zbiornik o powierzchni 72 hektarów, zagrodzony zaporą o długości 200 metrów, który miał w czasie wiosennych roztopów chronić Gdańsk i w zbiorniku o pojemności około 4 milionów metrów sześciennych gromadzić wodę.

Fot. Kazimierz Netka.

Ta elektrownia jest nietypowa jeśli chodzi o ujęcie wody do turbin. Tutaj jest ono z dna jeziora, a w innych klasycznych elektrowniach wodnych jest z głównej części zbiornika. Pozwalało to, że w czasie przygotowania do roztopów zbiornik miał niski poziom ale elektrownia mogła pracować.

Fot. Kazimierz Netka.

Cała historia energetyki wodnej Grupy Energa zaczęła się tu w Straszynie, W 2003 roku została powołana spółka Elektrownie Wodne Straszyn, które skupiały 12 elektrowni wodnych na Raduni i na Wierzycy i z czasem tal spółka wchłaniała kolejne elektrownie wodne. 2007 rok: Żydowo i Włocławek, w 2010 elektrownie elbląskie, 2011 – przejęcie wszystkich innych elektrowni, które były w grupie G8: elektrownie olsztyńskie, koszalińskie i słupskie.

Żur i Gródek są w grupie ENEA, one były w ramach Gdańskich Zakładów Energetycznych do lat 60. ale po wydzieleniu zakładów energetycznych przeszły do Bydgoszczy.

W tej chwili elektrownie wodne Energi to 44 małe elektrownie wodne oraz Włocławek i Żydowo razem ponad 300 megawatów zainstalowanych w elektrowniach wodnych. Włocławek to elektrownia przepływowa, a Żydowo szczytowo – pompowa.

Fot. Kazimierz Netka.

Z czasem ten nasz zakład elektrowni wodnych zaczął rozwijać się także w kierunku innych instalacji OZE: 2013 – budowa farmy fotowoltaicznej Delta;2015 – na ówczesne czasy największa elektrownia fotowoltaiczna w Polsce: Czernikowo; potem przejmowanie obiektów farm wiatrowych; budowa kolejnych elektrowni fotowoltaicznych.

Jesteśmy na czynnym obiekcie energetycznym, niczego nie dotykajmy. Znajdujemy się w najstarszej części Elektrowni Straszyn, zbudowanej w 2010 roku. Są tutaj turbiny kotłowe, oryginalne urządzenia z początku XX wieku. Kiedy wiedziano, kiedy s roztopy, zwiększone wezbrania to dobudowano trzeci hydrozespół Kaplana, bardzo nowoczesny na ówczesne czasy.

Elektrownia zasilała bardzo duży obszar Kaszub. Miała swoje filie, odbiorców, inkasentów. Początek XX wieku to bardzo słaba sieć energetyczna, Ta elektrownia pełniła funkcje regulacyjne by utrzymać wymagane parametry,

Historia tej elektrowni po II wojnie światowej

Fot. Kazimierz Netka.

W roku 1945 elektrownia została uruchomiona w czerwcu i brał w tym udział profesor Hoffmann – znakomita postać dla polskiej hydrotechniki. Ta elektrownia w 1945 roku zasilała gdańskie tramwaje.

Fot. Kazimierz Netka.

Prąd z hydroelektrowni był wykorzystywany do budowy portu i miasta Gdynia, na początku lat 20. ubiegłego wieku.

Elektrownia wodna w Rutkach, też rok budowy 1919, uruchomiona dwa tygodnie później, miała wydzieloną linię do Gdyni, i mimo swej niewielkiej mocy 600 kW była bezpośrednio wykorzystywana do zasilania portu w Gdyni. Taką sama rolę pełniła elektrownia Gródek. Ta pomorska energetyka wodna miała swój udział w budowie Gdyni – powiedział dyrektor Andrzej Kamonciak.

Poniżej: nagranie wypowiedzi podczas zwiedzania elektrowni i w trakcie prezentacji osiągnięć Energi:

W Elektrowni Straszyn wypowiedzi

Źródło nagrania: Kazimierz Netka.

Oto dodatkowe wiadomości, przekazane nam przez Grupę ENERGA:

Energa ma już 1 GW w źródłach wytwórczych OZE

Moc osiągalna źródeł odnawialnych Grupy Energa przekroczyła 1 GW. To oznacza, że instalacje, zarządzane przez Energę Wytwarzanie, mogą w ciągu roku wyprodukować energię dla ok. miliona gospodarstw domowych. Na finalizację czekają kolejne projekty OZE o łącznej mocy ok. 300 MW. To istotny krok na drodze do realizacji założeń transformacji energetycznej i strategii Grupy ORLEN do 2035.

Łączna moc zainstalowana Grupy Energa wynosi 1,9 GW. Po uzyskaniu koncesji przez farmy PV Mitra i FW Szybowice, udział OZE stanowi już 57 procent tej wartości. Ten sukces to efekt m.in. intensywnego rozwoju instalacji fotowoltaicznych Energi w ostatnich latach – ich wzrosła prawie 80-krotnie, z 5,4 do 248 MW. Ogromne znaczenie ma też energetyka wiatrowa, w której przybyło 109 MW (wzrost o 52 proc.).

− W Grupie Energa posiadamy wyraźnie zdefiniowaną wizję rozwoju, a jednym z jej filarów są źródła odnawialne. Przekroczenie pierwszego gigawata mocy w OZE traktujemy jako dowód, że swoje plany realizujemy konsekwentnie i skutecznie. Przed nami kolejne lata i kolejne inwestycje, do których podchodzimy bogatsi o dotychczasowe doświadczenia, a zarazem świadomi nowych wyzwań, jakie stoją przed energetyką odnawialną, jak np. konieczność modernizacji sieci, ale także uelastycznienie i hybrydyzacja samych aktywów wytwórczych. Dlatego m.in. planujemy łącznie prawie 130 MW mocy odnawialnych w formule cable-pooling, a także wdrożenie pierwszych projektów hybrydowych, łączących OZE z magazynami energii – podkreśla Magdalena Kamińska, p.o. prezes Zarządu Energi SA.

Aktualne projekty, ale też plany na przyszłość

Konsekwentna realizacja strategii rozwoju OZE w Grupie Energa trwa. Obecnie powstają bądź oczekują na ostatnie decyzje formalne źródła odnawialne o łącznej mocy ok. 300 MW. Są to m.in. PV Kotla (docelowa moc 130 MW), PV Serby (112 MW) czy PV Wąbrzeźno (10 MW).

Fot. Kazimierz Netka.

Portfolio spółki Energa Green Development (EGD), odpowiedzialnej w Grupie Energa za rozwój lądowych źródeł odnawialnych, obejmuje kolejne projekty o łącznej mocy ok. 1 GW, będące na różnych etapach przygotowania do realizacji. W większości są to źródła fotowoltaiczne, ale planowane są też projekty farm wiatrowych o łącznej mocy ok. 46 MW.

Co więcej, blisko 130 MW nowych mocy OZE realizowanych przez EGD planowane jest w formule cable-pooling, czyli z wykorzystaniem jednego przyłącza dla obsługi kilku różnych źródeł. Pozwoli to w sposób bardziej efektywny wykorzystywać dostępny potencjał przyłączeniowy, ponieważ poszczególne źródła często osiągają szczytową produkcję o różnych porach dnia. W 1 GW portfolio projektowego EGD mieszczą się też projekty hybrydowe, czyli łączące instalacje OZE z magazynami energii.

Otoczenie wspierające OZE

Znaczący udział źródeł odnawialnych w systemie energetycznym (nie tylko tych należących do Grup Energa i ORLEN, ale ogólnokrajowy) wymaga bilansowania ich pracy źródłami niezależnymi od pogody, a także uelastyczniania infrastruktury dystrybucyjnej, która będzie w stanie sprostać zmiennej produkcji energii.

Dlatego też Energa Operator jest obecnie w trakcie realizacji największego w swojej historii programu inwestycyjnego, który pozwoli spółce zbudować ponad 11 tys. km nowych linii elektroenergetycznych oraz 7 tys. km linii kablowych. Zmodernizowane zostanie też blisko 10 tys. km linii już istniejących. Stworzy to m.in. warunki do przyłączenia aż 9 GW nowych źródeł odnawialnych (w tym ok. 200 tys. prosumentów), wraz z magazynami energii. Wartość tego programu to aż 40 mld zł, przy czym blisko 25 proc. tej kwoty – 9,4 mld zł, zostało zabezpieczone w ramach niskooprocentowanej pożyczki udzielonej w ramach Krajowego Planu Odbudowy.

***

Zawsze aktualne wiadomości na temat Energi z Grupy ORLEN znajdziecie na naszych mediach społecznościowych: LinkedIn , Facebook, a także X.

Grupa Energa to jedna z czterech największych grup energetycznych działających w Polsce. Jest czynnie zaangażowana w transformację polskiego sektora energetycznego, rozwijając potencjał źródeł odnawialnych i modernizując swoją sieć dystrybucyjną. Realizuje też inwestycje w bilansujące aktywa niskoemisyjne, które przyczynią się do zwiększenia bezpieczeństwa dostaw energii i stabilnej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

Grupa Energa jest liderem jeśli chodzi o udział OZE w łącznej mocy zainstalowanej wszystkich aktywów wytwórczych – na koniec trzeciego kwartału 2025 roku było to 55 proc. Przez pierwsze trzy kwartały 2025 roku źródła odnawialne Grupy wyprodukowały łącznie ok. 1,1 TWh energii elektrycznej, co stanowiło 46 proc. całej produkcji brutto ze wszystkich źródeł wytwórczych Grupy w tym okresie.

Sieć dystrybucyjna Grupy Energa liczy 200 tys. km i obejmuje swoim zasięgiem ok. ¼ kraju, zasilając ok. 3,4 mln klientów. Aż 1/3 wszystkich OZE działających w Polsce podłączona jest do linii dystrybucyjnych Energi Operatora – to aktywa o łącznej mocy przekraczającej 10 GW. W obszarze dystrybucji Grupa jest też liderem pod względem montażu liczników zdalnego odczytu – na koniec trzeciego kwartału 2025 roku 91 proc. wszystkich odbiorców energii elektrycznej posiadało tego typu urządzenia.

Energa jest częścią Grupy Kapitałowej ORLEN, największej firmy w Europie Środkowo-Wschodniej, prowadzącej działalność na 9 rynkach macierzystych – w Polsce, Czechach, Niemczech, na Litwie, Słowacji, Węgrzech oraz w Kanadzie, Norwegii, Pakistanie i Austrii – poinformowała Grupa ENERGA.

Kazimierz Netka

Proszę, czytaj również na portalu: netka.gda.pl

Pulsarowy.pl

Nową erę w wykorzystywaniu odnawialnych zasobów energii zainaugurowano w Elektrowni Wodnej Straszyn należącej do ENERGI z Grupy ORLEN

Energa ma już 1 GW w źródłach wytwórczych OZE

Dodaj komentarz