Pomysł sprzedam, kupię, podaruję… Ponad 8,6 tys. patentów bez komercjalizacji. GUS pokazuje, co dzieje się z polskimi wynalazkami

Fot. Kazimierz Netka.

Może warto usprawnić przepływ wiadomości o możliwościach wdrażania w praktyce własności intelektualnej i przemysłowej?

Tylko 24,9 proc. patentów uzyskanych w Polsce w latach 2019–2023 zostało skomercjalizowanych. Najczęściej wskazywaną przyczyną braku komercjalizacji był brak zapotrzebowania na daną technologię. Wśród pozostałych barier znalazły się m.in. niedostateczne zainteresowanie inwestorów i brak środków. Z okazji Europejskiego Dnia Wynalazcy przyglądamy się danym i sprawdzamy, jak wygląda droga polskich wynalazków od uzyskania patentu do ich komercjalizacji – poinformował Główny Urząd Statystyczny (GUS). Oto ciąg dalszy:

Uzyskanie patentu to ważny etap ochrony wynalazku, ale nie oznacza jeszcze, że znajdzie on zastosowanie na rynku. Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że w Polsce w latach 2019–2023 skomercjalizowano 2 868 spośród 11 526 patentów. Oznacza to, że komercjalizacji doczekało się zaledwie 24,9 proc. z nich. Pozostałe 8 658 patentów, czyli 75,1 proc., nie zostało skomercjalizowanych.

Co jeszcze wynika z zestawienia? Dane pokazują wyraźne różnice między sektorem nauki a przedsiębiorstwami. Wskazują również na liczne bariery, które utrudniają wprowadzenie wynalazków na rynek.

Dlaczego patenty nie trafiają na rynek?

W zestawieniu GUS najczęściej wskazywaną przyczyną braku komercjalizacji był brak popytu na technologię — odnotowano 4 678 takich wskazań. Na drugim miejscu znalazło się niewystarczające zainteresowanie inwestorów, wskazane 3 576 razy.

Wśród pozostałych przyczyn wymieniono:

• brak środków – 1 455 wskazań;

• niewystarczające zasoby ludzkie – 1 197;

• nieopłacalność ekonomiczna – 957;

• zmiana sytuacji zewnętrznej – 689;

• zmiana strategii biznesowej – 405;

• problemy techniczne – 389;

• ryzyko rynkowe – 354;

• dezaktualizacja – 276.

Sektor nauki a przedsiębiorstwa – wyraźne różnice

W sektorze nauki skomercjalizowano 1 398 spośród 7 852 patentów. Stanowi to 17,8 proc. Wśród przedsiębiorstw skomercjalizowano 1 470 spośród 3 674 patentów, czyli 40 proc.

Oznacza to, że w analizowanym zestawieniu odsetek skomercjalizowanych patentów był wyższy wśród przedsiębiorstw niż w sektorze nauki.

W liczbach bezwzględnych oba sektory miały zbliżoną liczbę skomercjalizowanych patentów: 1 398 w sektorze nauki i 1 470 w przedsiębiorstwach. Różniła się natomiast liczba wszystkich patentów uwzględnionych w każdej z tych grup, co warto mieć na uwadze przy porównywaniu wyników.

W jaki sposób komercjalizowane są patenty?

Spośród 2 868 skomercjalizowanych patentów najczęściej wskazywaną formą była samodzielna komercjalizacja przez jednostkę. Dotyczyła 2 079 patentów, czyli 72,5 proc.

Pozostałe dane przedstawiają się następująco:

• 169 patentów (5,9 proc.) skomercjalizowano z partnerem;

• 51 patentów (1,8 proc.) zostało sprzedanych;

• 569 patentów (19,8 proc.) miało nieokreśloną w zestawieniu formę komercjalizacji.

Kto finansuje patenty? GUS pokazuje dane dla nauki i biznesu

W sektorze nauki 4 791 patentów finansowano samodzielnie, co odpowiada 57,1 proc. W przypadku 3 596 patentów, czyli 42,9 proc., wskazano inne źródła finansowania.

W przedsiębiorstwach samodzielne finansowanie dotyczyło 2 957 patentów (71,2 proc.), a inne źródła — 1 198 patentów (28,8 proc.).

W obu grupach samodzielne finansowanie stanowiło większą część zestawienia, przy czym jego odsetek był wyższy wśród przedsiębiorstw niż w sektorze nauki.

W zestawieniu uwzględniono także kategorie finansowania obejmujące finansowanie samodzielne, projekty krajowe, projekty zagraniczne i inne źródła. Wskazuje przy tym, że 67 proc. patentów było finansowanych samodzielnie przez jednostki. Ponieważ materiał przedstawia również osobne zestawienia dla sektora nauki i przedsiębiorstw, tych danych nie należy utożsamiać z jednym z odsetków podanych dla konkretnego sektora.

Czy komercjalizacja przynosi korzyści ekonomiczne?

GUS uwzględnił również ekonomiczną ocenę skomercjalizowanych patentów.

W przypadku 1 000 patentów koszty były niższe niż korzyści. To 34,9 proc. W przypadku 929 patentów (32,4 proc.) koszty były porównywalne do korzyści. Natomiast dla 939 patentów (32,7 proc.) koszty były wyższe niż korzyści.

Jak będą kształtować się przychody z komercjalizacji patentów?

Wzrostu przychodów oczekiwano w przypadku 416 patentów, co stanowi 32,5 proc. wskazań. W przypadku 710 patentów (55,4 proc.) przewidywano, że przychody pozostaną bez zmian. Spadku oczekiwano w odniesieniu do 155 patentów, czyli 12,1 proc.

Największą grupę stanowiły więc patenty, dla których przewidywano utrzymanie przychodów na dotychczasowym poziomie. Warto zaznaczyć, że są to przewidywania dotyczące kolejnych lat, a nie dane o faktycznie osiągniętych przychodach.

Europejski Dzień Wynalazcy to okazja, by docenić nie tylko pomysłowość, lecz także pracę nad wykorzystaniem nowych rozwiązań. Dane GUS pokazują, że między opatentowaniem wynalazku a jego komercjalizacją pozostaje wiele wyzwań – poinformował Główny Urząd Statystyczny.

Może więc warto rozpocząć tworzenie rynku wynalazków, giełdy pomysłów itp. dokonań. Chętnie wesprzemy informacyjnie taką inicjatywę, pośrednicząc w przekazywaniu wiadomości np. o wynalazkach, wzorach przemysłowych, użytkowych, propozycjach usprawnień organizacyjnych, o prawach własności przemysłowej, intelektualnej itp. przedsięwzięciach, odkryciach, innowacjach, nowościach, inicjatywach.

Kazimierz Netka

Proszę, czytaj również na portalu: netka.gda.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *