Fot. Kazimierz Netka.
Wielkie Święto Samorządu Terytorialnego w miejscu, z którego kiedyś Polacy wypływali za chlebem
Fot. Kazimierz Netka.
Dwa ważne wydarzenia mogą w najbliższym czasie znacząco przyczynić się do rozwoju i prestiżu województwa pomorskiego. Pierwsze to ewentualne wpisanie gdyńskiego modernizmu na Listę Dziedzictwa Kulturowego i Naturowego UNESCO. Wniosek w tej sprawie już został przygotowany i będzie w lipcu rozpatrywany przez UNESCO. Drugie to uchwalenie ustawy regulującej funkcjonowanie obszaru metropolitalnego nad Zatoką Gdańską. Ustawa jest procedowana w polskim parlamencie. W środę, 27 maja 2026 roku, obydwiema sprawami zajęły się w Gdyni dwie komisje Senatu RP: Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej.
Obrady zostały poprzedzone konferencją prasową, podczas której wypowiadali się m.in. marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska oraz senator Sławomir Rybicki.
– Szanowni państwo, nieprzypadkowo spotykamy się dzisiaj ,w Dzień Samorządu Terytorialnego – mówiła Małgorzata Kidawa Błońska – marszałek Senatu RP.
Fot. Kazimierz Netka.
– To jest, przypominam, dzień ustanowiony 10 lat po pierwszych całkowicie wolnych wyborach. Wybory do samorządów były pierwszymi całkowicie wolnymi wyborami. W 10. rocznicę tych wyborów ustanowiono dzień 27 maja dniem święta samorządu terytorialnego. To jest wspaniałe święto, które swoje korzenie ma mocno osadzone w Senacie. Od Senatu wyszła inicjatywa, żeby odbudować, odrodzić samorząd w naszym kraju.
Dzięki Senatowi rok 2027 jest Rokiem Gdyni. Spotykamy się dzisiaj aby porozmawiać o rzeczach dla nas wszystkich bardzo ważnych. Gdynia jest miastem wyjątkowym i ma niezwykłe obszary architektoniczne. Chcemy żeby one były wartością nie tylko dla nas, ale uznane na całym świecie. Pragniemy, żeby modernistyczne śródmieście Gdyni było wpisane na Listę UNESCO.
Druga sprawa: rozmawiamy w Gdyni, na Komisji Samorządu Terytorialnego, o ustawie aglomeracyjnej, bardzo ważnej, więc mam nadzieję, że to spotkanie tutaj, dwóch komisji, efekt naszej pracy przyczyni się do bardzo istnych zmian – powiedziała Małgorzata Kidawa Błońska – marszałek Senatu RP.
– Szanowni pastwo, to niezwykły dzień, spotykają się w Gdyni dwie komisje senackie, które zazwyczaj obradują w gmachu parlamentu, w gmachu Senatu – mówił Sławomir Rybicki – senator RP.
Fot. Kazimierz Netka.
– Pani marszałek podejmując decyzję o wyjazdowym posiedzeniu, nadała naprawdę wysoką rangę temu posiedzeniu, no bo też powody, dla których dzisiaj się spotykamy, są niezwykłe i doniosłe.
Polska, Gdynia, stara się o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Ta gdyńska architektura, wyjątkowa, powstawała jako efekt wysiłku całego narodu i to śródmieście jest częścią nie tylko Gdyni, ale i polskiej historii.
Uważamy, ze dzisiejsze posiedzenie połączonych komisji postawi w tym zakresie kropkę nad i w decyzji, która w tej chwili jest w UNESCO, a zostanie ogłoszona dopiero ogłoszona w drugiej połowie lipca w koreańskim Busan.
Drugim punktem naszego dzisiejszego posiedzenia komisji jest debata o ustawie metropolitalnej, związku metropolitalnego Pomorza, która na obecnym posiedzeniu Sejmu, mam nadzieję, zostanie uchwalona. Dzisiejsza debata, w sumie jednej czwartej polskiego Senatu nad tą niezwykle ważną dla Pomorza ustawą, bez wątpienia przyczyni się do jeszcze bardziej pogłębionej wszechstronnej debaty w Senacie.
To jest ważny dzień dla senatu, ważny dla Gdyni. Cieszymy się, że w tym wyjątkowym miejscu, które jest symbolem gdyńskiego modernizmu, będziemy mogli pracować – powiedział senator Sławomir Rybicki.
W czasie posiedzenia senatorowie rozpatrzyli wniosek Rzeczypospolitej Polskiej „Gdynia Modernist City Centre” o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dyskutowano też na temat dokumentu: „Ustawa metropolitalna dla Pomorza jako szansa na koordynację rozwoju kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego obszaru związków metropolitalnych” – napisano na na stronie internetowej Senatu: https://www.senat.gov.pl/aktualnoscilista/art,17573,marszalek-senatu-na-wyjazdowym-posiedzeniu-komisji-senackich-w-gdyni.html . Tam też znajduje się więcej wiadomości na temat senackiego spotkania w Gdyni.
Najpierw był Port Gdynia
Stulecie Gdyni ma już półmetek obchodów, ale to nie znaczy, żeby zwolnić. I dobrze, że przedstawiciele Senatu przyjechali tutaj, i że parlamentarzyści zobaczą, jak Gdynia się rozwija – ocenił prof. Marek Grzybowski – przewodniczący Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, prezes Bałtyckiego Klastra Morskiego i Kosmicznego:
Fot. Kazimierz Netka.
– Jak powstawała. Jesteśmy w Muzeum Emigracji i na szczęście nie musimy emigrować za chlebem.
Natomiast bardzo ważne jest to, że Port Gdynia w dalszym ciągu jest tym portem, dla którego to celu powstał, czyli dla obrony Polski, bo to miał być port wojenny, a następnie rozwijał się jako port łączący Polskę z rynkiem międzynarodowym. Port Gdynia jest znakiem czasu: z portu masowego, gdzie eksportowaliśmy surowce masowe i węgiel, przekształcił się w port uniwersalny, czyli drobnicowo – masowy, a jednocześnie zapewniający nam dostawy paliw i w takim kierunku Port Gdynia powinien się rozwijać. Dobrze, że parlamentarzyści zobaczą, że Port Grynia inicjuje działalność przemysłową i pomaga w rozwoju miasta. Tu nie powstało pierwsze miasto, tylko najpierw port powstał i trzeba port wspierać w rozwoju, także budową nowoczesnej infrastruktury, żeby Port Gdynia w dalszym ciągu zapewniał polskiej gospodarce i Polsce bezpieczeństwo militarne i gospodarcze – powiedział prof. Marek Grzybowski – przewodniczący Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, prezes Bałtyckiego Klastra Morskiego i Kosmicznego.
Program obrad senackich komisji przewidywał, że uczestniczyć w nich będą m.in.: wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jacek Karnowski, wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Maciej Wróbel, marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk, wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz, prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek, prezydent Sopotu Magdalena Czarzyńska-Jachim. Kwestię wpisu gdyńskiego modernizmu na Listę UNESCO przedstawiła Oktawia Gorzeńska – wiceprezydent Gdyni.
Światowa, ukształtowana w Polsce, Cywilizacja Mądrości i Wolności
Na ilustracji: Kierunki napływu wiedzy, mądrości, kapitału, intelektu, turystów do województwa pomorskiego, od czasów najdawniejszych. Opracowanie: K.N. Źródło mapy podstawowej: PPWK.
Warto wiedzieć, że powstanie gdyńskiego modernizmu, który może być wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturowego UNESCO, to efekt pracy współtwórców Cywilizacji Mądrości i Wolności, rozwijającej się nad Zatoką Gdańska od 10 lutego 1920 roku, czyli od zaślubin Polski z Bałtykiem. Gdyński modernizm, to po zbudowaniu portów, stoczni, miasta Gdynia, linii kolejowej na Półwyspie Helskim i zmniejszaniu analfabetyzmu na Pojezierzu i na Pobrzeżu, jest jednym z najważniejszych przedwojennych dokonań wspomnianej Cywilizacji, stworzonej przez przybyszy (oraz ich potomków) z terenów Rzeczypospolitej położonych na wschód, na południe i na południowy zachód od Gdańska.
Jednak największe dzieło Cywilizacji Mądrości i Wolności nad Zatoką Gdańską powstało w lecie 1980 roku i ma ono rangę światową. Chodzi o rewitalizację naszej wolności w taki sposób, że ucierpiało stosunkowo niewiele osób, a owo odzyskiwanie suwerenności, sprawdzone, przetestowane w latach następnych w Polsce, było i jest stosowane przez wiele narodów świata. Kreatorami części wolnościowej wspomnianej Cywilizacji, są tacy wspaniali ludzie jak np. Lech Wałęsa, Anna Walentynowicz, Bogdan Borusewicz, Andrzej Gwiazda i wiele innych równie zacnych osób, przybyłych do ówczesnego województwa gdańskiego z głębi kraju oraz ich potomkowie, do dzisiaj rozwijający polską, światową Cywilizację Mądrości i Wolności nad Zatoką Gdańską.
Kazimierz Netka
Proszę, czytaj również na portalu: netka.gda.pl