Polska może być dumna z województwa pomorskiego. Pomorzanie dają krajowi oraz Europie najwięcej dzieci i to najzdrowszych.Analiz demograficznego „przychodu” regionu dokonano 28 czerwca, na posiedzeniu Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego w Gdańsku, pod przewodnictwem Dariusza Drelicha, wojewody pomorskiego.

Fot. Kazimierz Netka.

Ocena porodów, szpitali powiatowych, państwowego ratownictwa medycznego i podstawowej opieki zdrowotnej w Pomorskiem.

Problematyce ochrony zdrowia w Pomorskiem niemal w całości poświęcone było posiedzenie Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego (WRDS) w Gdańsku. Obrady toczyły się pod przewodnictwem Dariusza Drelicha – wojewody pomorskiego. Mimo że słychać wiele narzekań na funkcjonowanie szpitali, przychodni, a także z powodu długich kolejek do specjalistów, generalna ocena ochrony zdrowia w Pomorskiem dokonana przez WRDS, jest pozytywna. Radować nas może też to, że w Pomorskiem jest najwyższy w Polsce przyrost naturalny. Zmartwieniem: m.in. brak lekarzy i pielęgniarek w porodówkach.

 

Fot. Kazimierz Netka

Informacje przedstawiali zebranym m.in. Jerzy Karpiński – dyrektor Wydziału Zdrowia Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, Pomorskiego Centrum Zdrowia Publicznego i członek Zespołu Roboczego ds. Ochrony Zdrowia WRDS, Zbigniew Canowiecki – prezydent Pracodawców Pomorza i przewodniczący Zespołu Roboczego ds. Ochrony Zdrowia WRDS; Anna Czarnecka – przewodnicząca Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych, członek Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.

WRDS dokonała oceny i przyjęła stanowiska dotyczące następujących aspektów pomorskiej ochrony zdrowia, lecznictwa i ratowania życia; opieka nad kobietami ciężarnymi oraz sytuacja w zakresie położnictwa i izb porodowych w województwie pomorskim (w tym kwestie znieczuleń i tzw. cięć cesarskich); funkcjonowanie szpitali powiatowych i otwartej służby zdrowia; funkcjonowanie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ); bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców województwa pomorskiego w świetle reformy państwowego ratownictwa medycznego (PRM).

Z materiałów, które przekazali nam Włodzimierz Szordykowski – pełnomocnik marszałka ds. dialogu społecznego i Małgorzata Gołębiewska z Biura Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego – Departament Rozwoju Gospodarczego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, wynika, że Polska może być dumna z województwa pomorskiego. Chodzi mianowicie o liczbę dzieci, przychodzących na świat w województwie pomorskim. Jesteśmy w krajowej czołówce, a to efekt m.in. rządowego programu 500+.

 

Fot. Kazimierz Netka

Szczegóły na temat „dzietności” Pomorskiego, przedstawiła Małgorzata Kalkowska – członek Zespołu Roboczego ds. Ochrony Zdrowia WRDS. Jak wynika z prezentacji pt. „Ocena opieki nad matką i dzieckiem”, w 2014 roku w Pomorskiem było 24 212 noworodków żywo urodzonych. W 2015 nastąpił lekki spadek – do 23 861 noworodków. Dalej notowany jest wzrost; w 2016 urodziło się 25 033 dzieci. W 2017 roku w Pomorskiem zarejestrowano 26 698 noworodków żywo urodzonych (porodów było mniej: 26 437, bo na świat przychodziły także bliźnięta, trojaczki). Liczba zgonów noworodków do 6 doby życia wynosiła 40 – 42 rocznie. Liczba przerwań ciąży (zabiegów położniczych wymagających znieczulenia ogólnego bez cięć cesarskich) kształtuje się od 620 do 684 rocznie.

 

Fot. Kazimierz Netka

Członkowie WRDS, wysłuchawszy wypowiedzi oraz po obejrzeniu prezentacji, przyjęli jednomyślnie „Stanowisko Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2018 r. dotyczące oceny opieki nad kobietami w ciąży oraz sytuacji w zakresie położnictwa w województwie pomorskim” Oto treść tego Stanowiska:

Okres ciąży, porodu i połogu to wyjątkowy czas w życiu kobiety, który wymaga zapewnienia jej holistycznej, kompleksowej opieki i wsparcia. Każda kobieta w ciąży ma prawo do bezpłatnych badań. Realizacja prawa do opieki i leczenia w związku z porodem obejmuje także, opiekę nad kobietą i dzieckiem po porodzie – w tym zarówno świadczenie lecznicze i diagnostyczne, jak i pielęgnacyjne w zakresie opieki nad noworodkiem i karmieniem. Standardy postępowania oraz procedury medyczne przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 września 2010 roku (weszło w życie 7 kwietnia 2011 r.).

W województwie pomorskim opieka nad kobietami w ciąży prowadzona jest w 19 oddziałach położniczo – ginekologiczno – neonatologicznych tj. I stopień – 11 oddziałów w szpitalach powiatowych, II stopień – 6 oddziałów w szpitalach specjalistycznych i III stopień – 2 oddziały (UCK i Gdańsk – Zaspa). Konsultantem wojewódzkim w zakresie położnictwa i ginekologii jest prof. dr hab. n. med. Krzysztof Preis.

W roku 2017 odnotowano łącznie 26 437 porodów, w tym 17 639 fizjologicznych, 8 463 cięć cesarskich (CC) i 335 porodów innych (kleszcze, pomoc ręczna). Urodziło się 26 838 noworodków.

 

Źródło ilustracji: Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego w Gdańsku, w Pomorskiem

Analizując działalność oddziałów położniczo-ginekologiczno neonatologicznych w latach 2016 – 21017 odnotowujemy wzrost liczby porodów o 1 641 w porównaniu z rokiem 2016 i 1 688 urodzeń więcej. Cieszy spadek wskaźnika umieralności okołoporodowej do 4,7 ‰ z 5,3 ‰, a przede wszystkim wskaźnika umieralności przedporodowej z 3,7 ‰ do 3,1 ‰. Również wskaźnik wcześniactwa obniżył się z 5,5% na 4,9%. Województwo pomorskie, jako jedno z niewielu w kraju, odnotowuje dodatni przyrost naturalny, który utrzymuje się od ponad dekady, i najwyższy wskaźnik płodności w Polsce.

W Polsce ponad 43 proc. porodów jest zakończonych przez cesarskie cięcie (CC). W województwie pomorskim wynosi 32,0%. Większość z nich nie jest wykonywanych z powodów medycznych tj. na życzenie pacjentki. W 2017 r. liczba zabiegów położniczych wymagających znieczulenia poza CC wynosiła 684 i była wyższa o 22 niż w roku 2016.

Działalność oddziałów położniczo – ginekologicznych i neonatologicznych funkcjonujących na terenie województwa pomorskiego omawiana jest rokrocznie na organizowanych spotkaniach ordynatorów wymienionych oddziałów przez Wydział Zdrowia Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. Celem spotkań jest poprawa opieki perinatologicznej i okołoporodowej oraz zmniejszanie wskaźników umieralności okołoporodowej i wcześniactwa noworodków na terenie województwa. Określane są kierunki działania w zakresie opieki perinatologicznej i okołoporodowej obejmującej swym zasięgiem: opiekę nad kobietami, które planują lub są w ciąży, w trakcie porodu oraz opiekę poporodową nad matką i dzieckiem. Zwracana jest uwaga na konieczność zwiększenia działań edukacyjnych, które przyczyniłyby się do poprawy świadomości i stanu wiedzy kobiet na temat ciąży fizjologicznej, możliwości jej powikłań oraz opieki nad noworodkiem po porodzie. Wzrost liczby urodzeń wymusza zmiany w organizacji opieki zdrowotnej nad matką i dzieckiem. Zadania w tym zakresie zostały ujęte w Priorytetach Regionalnej Polityki Zdrowotnej Województwa Pomorskiego na lata 2016-2018.

Niestety, duże niedobory kadry medycznej tj. neonatologów, położników, położnych, specjalistów w dziedzinach pediatrycznych, stwarzają duże trudności w organizacji tej opieki. W kilku oddziałach brakuje nawet ordynatorów/kierowników, którzy na stałe i z pełną odpowiedzialnością realizowaliby politykę zdrowotną w tym zakresie. Należy rozważyć stworzenie systemu zachęt do podejmowania zadań ordynatorskich.

WRDS w Gdańsku zwraca także uwagę na niedobór miejsc położniczych w oddziałach o III-stopniu referencji (UCK i Zaspa). Pacjentki ciężarne z patologią ciąży oczekują kilka dni na przyjęcie do oddziałów patologii ciąży, zwłaszcza w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym. Podobna sytuacja dotyczy oddziałów neonatologicznych III-stopnia, głównie w zakresie miejsc Intensywnej Terapii Noworodka.

Współczesna szpitalna opieka nad kobietą w ciąży i noworodkiem wymaga w pierwszym rzędzie kompleksowości usług oraz ich jak najpełniejszej integracji. Konieczne jest oparcie się na silnych i wielospecjalistycznych centrach pediatrycznych integrujących dziecięcą medycynę zachowawczą oraz zabiegową o wyższym stopniu referencyjności dysponującymi optymalnymi możliwościami diagnostyczno – terapeutycznymi. Biorąc powyższe pod uwagę WRDS w Gdańsku wnioskuje o przyspieszenie prac nad utworzeniem na terenie województwa pomorskiego Centrum Pediatrycznego.

Świadczenia edukacyjne dla kobiet ciężarnych finansowane przez NFZ udzielane są w ramach edukacji przedporodowej opieki w okresie ciąży, porodu i połogu, w tym edukację przedporodową realizowaną u kobiet w ciąży (w tym w ciąży wysokiego ryzyka), począwszy od 21. tygodnia ciąży do terminu rozwiązania, a także opiekę nad kobietą, noworodkiem i niemowlęciem do ukończenia 2. miesiąca życia w ramach działalności położnej środowiskowej POZ.

Na szczególną uwagę zasługuje fakt niedostatku łóżek Intensywnej Terapii dla dzieci. Obecnie województwo dysponuje 16 łóżkami na 2 oddziałach z czego 1 oddział hospitalizuje pacjentów niezabiegowych, natomiast w drugim oddziale przebywają głównie dzieci poddawane procedurom zabiegowym. Nie zapewnia to pokrycia potrzeb zdrowotnych województwa, szczególnie w aspekcie działalności pediatrycznych klinik uniwersyteckich, które w ogóle są pozbawione tego rodzaju zaplecza.

 

Fot. Kazimierz Netka

Od stycznia 2019 r. mają obowiązywać nowe standardy opieki okołoporodowej. Poród ma być mniej zmedykalizowany, bardziej naturalny. Według nowych standardów opieki okołoporodowej każda kobieta jeszcze w czasie ciąży ma być informowana o metodach łagodzenia bólu podczas porodu, co powinno zmniejszyć liczbę cięć cesarskich. Każda ciężarna będzie mogła wraz z położną lub lekarzem opiekującym się ciążą stworzyć plan porodu. Każda kobieta będzie też mogła przed porodem odwiedzić szpital, w którym chce rodzić i zapytać, czy jest możliwe znieczulenie do porodu.

W nowych standardach opieki okołoporodowej została wprowadzona ocena ryzyka depresji.

Poprawa opieki nad matką, noworodkiem i małym dzieckiem stanowi jeden z celów operacyjnych Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020.

Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego w Gdańsku pozytywnie opiniuje działania podejmowane przez władze województwa pomorskiego i poszczególne szpitale w zakresie opieki nad kobietami w ciąży i noworodkami zwracając jednak uwagę na omówione w niniejszym stanowisku problemy, zagrożenia i konieczne zmiany.

                                                                                               Przewodniczący WRDS w Gdańsku

                                                                                                                   Dariusz Drelich

 

Fot. Kazimierz Netka

Wspólnocie Europejskiej zagrażać może wiele wydarzeń. Jednym z najważniejszych, prawie pewnym, że wystąpi, jest „wybuch” bomby demograficznej. I nie chodzi tu o nagły wzrost liczby narodzin. Wprost przeciwnie – o wzrost liczby emerytów i spadek przyrostu naturalnego, aż do wartości ujemnych. Europa się zestarzeje. Pomorskie, ze swym dodatnim przyrostem naturalnym, wzrostem liczby urodzeń – będącym efektem m.in. rządowego programu 500+, jest więc bardzo ważnym regionem w Unii Europejskiej. Inne kraje UE mogą z Polski i z Pomorza brać przykład.

Kazimierz Netka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.