Rusza wielka rewitalizacja kraju

25 miliardów złotych przeznaczono na przywracanie lepszego życia na zdegradowanych terenach w całej Polsce, a z tego prawie 400 mln zł w Pomorskiem. To dużo, ale ożywienia wymaga około 20 procent naszego terytorium.

Śródmieścia mają stać się atrakcyjniejsze od obrzeży miast

Trwa wybór miast, które mogą pochwalić się najlepszymi efektami w wykorzystywaniu unijnych pieniędzy na przywracanie dożycia n zniszczonych terenów poprzemysłowych, zaniedbanych osiedli, poligonów, składowisk odpadów. Wiadomo, że za wzory już uznano Łódź, Bytom, Wałbrzych. Lista takich miast liczy 57 pozycji. Z tej liczby wybranych zostanie 20 najlepszych miast.

W całym kraju zaczyna się wielkie ożywianie zdegradowanych terenów. Szacuje się, że rewitalizacja powinna objąć około 20 procent naszego terytorium, głównie w miastach.

IMG_8294

Na zdjęciu: Podpisywanie umów. Od lewej: Wiesław Byczkowski – wicemarszałek województwa pomorskiego; Mieczysław Struk – marszałek województwa pomorskiego; Paweł Orłowski – wiceminister infrastruktury i rozwoju; Andrzej Bojanowski – wiceprezydent Gdańska; Jan Szymański – dyrektor Departamentu Programów Regionalnych w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. Fot. Kazimierz Netka.

W Pomorskiem, 12 października 2015 roku podpisano umowę, dotyczącą przejęcia blisko 4 milionów złotych od ministerstwa na rozpoczęcie prac dokumentacyjnych w sprawie rewitalizacji terenów zdegradowanych (ponadto na konkretne przedsięwzięcia budowlane i społeczne przeznaczono blisko 387 mln złotych). Za kilka tygodni zostaną ogłoszone konkursy, a na podstawie ich wyników, samorządy otrzymają wsparcie finansowe, np. na opracowane lub uzupełnienie programów rewitalizacyjnych miast i gmin miejsko – wiejskich. Programy te będą zaś jedną z podstaw rozdzielania unijnych pieniędzy (owych 387 mln zł) na konkretne działania techniczne i społeczne w zdegradowanych dzielnicach.

Funduszy może być jednak za mało. Andrzej Bojanowski, zastępca prezydenta Gdańska szacuje, że w przypadku stolicy województwa pomorskiego, wystarczy ich na około 40 procent potrzeb.

IMG_8327

Na zdjęciu: w tym, zrewitalizowanym budynku na Dolnym Mieście w Gdańsku znajduje się Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia”. Tu podpisano umowy. Fot. Kazimierz Netka.

Gdańsk już ożywił spore obszary miasta, na przykład Letnicę, ul Wajdeloty we Wrzeszczu, Grodzisko. Zabiegi takie trwają, w Nowym Porcie, a także w Dolnym Mieście, zaś Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia może być bardzo dobrym przykładem korzystnych efektów zabiegów rewitalizacyjnych – mówił Mieczysław Struk, marszałek województwa pomorskiego, chwaląc jednocześnie Jadwigę Charzyńską – dyrektor CSW Łaźnia za dokonania w ożywionych obiektach, także w Nowym Porcie. Chodzi bowiem o to, by mieszkańcy utożsamiali się z miejscem swego życia, mówili że to ich dzielnica, że tutaj pragną pozostać – podkreślał marszałek Mieczysław Struk. Dolne Miasto w Gdańsku, dzięki rewitalizacji, zmieniło się już znacznie.

IMG_8262

Na zdjęciu, od lewej: Jadwiga Charzyńska – dyrektor CSW Łaźnia; Jan Szymański – dyrektor Departamentu Programów Regionalnych w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego; Maciej Grzywacz – kierownik Referatu Informacji Departamentu Programów Regionalnych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego. Fot. Kazimierz Netka.

Właśnie w Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia na Dolnym Mieście w Gdańsku, podpisano umowy, w sprawie finansowego wsparcia procesów rewitalizacyjnych. Pierwsza dotyczy unijnych pieniędzy, które Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju przekaże województwu pomorskiemu z Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna. Chodzi o kwotę około 4 milionów złotych, na opracowanie dokumentacji mającej być podstawą do ubiegania się o pieniądze na działania techniczne, infrastrukturalne oaz społeczne z zasobów Regionalnego Programu Operacyjnego na latach 2014 – 2020. Druga umowa, podpisana przez marszałków województwa i wiceprezydenta Gdańska, dotyczy przyznania przez Zarząd Województwa Pomorskiego dodatkowego dofinansowania dla gdańskiego projektu rewitalizacji Dolnego Miasta – w kwocie 6,42 mln zł – zaoszczędzonych pieniędzy w RPO na lata 2007 – 2013.

IMG_8285

Na zdjęciu: Uczestnicy spotkania w CSW Łaźnia. Fot. Kazimierz Netka.

W skali kraju suma pieniędzy przeznaczona na rewitalizację znacznie wzrośnie. W poprzednim okresie finansowania było to 9 miliardów złotych, a obecnie 25 miliardów złotych. To dużo pieniędzy, ale też potrzeby są olbrzymie. Rewitalizacji wymaga około 20 procent powierzchni kraju – mówił Paweł Orłowski, wiceminister rozwoju regionalnego. Takie zdegradowane tereny są zarówno w dużych jak i małych miastach. Projekty muszą być dobrze przygotowane, dlatego Pomorskie dostaje od ministerstwa około 4 miliony złotych na ten cel. Trzeba zadbać o centra miast, by się nie „rozlewały”, a ci, którzy wyprowadzili się na peryferia, zechcieli wrócić do śródmieść – mówił minister Paweł Orłowski.

IMG_8290

Na zdjęciu: Uczestnicy spotkania w CSW Łaźnia. Fot. Kazimierz Netka.

W obecnym „rozdaniu” unijnych pieniędzy w ramach pomorskiego RPO na lata 2014 – 2020, na rewitalizację przeznaczono prawie 387 milionów złotych. Chęć starań o te pieniądze zgłosiło dotychczas 30 miast – powiedział Mieczysław Struk, marszałek województwa pomorskiego. Pozostałe mają jeszcze szanse przyłączenia się do tego programu.

Zamek w Gniewie - zwiedzanie

Na zdjęciu: Gniew. Zamek. W mieście tym planuje się rewitalizację m.in. centrum. Fot. Kazimierz Netka.

Gniew na przykład pragnie zrewitalizować centrum miasta i przedzamcze – dowiedzieliśmy się od Marii Taraszkiewicz-Gurzyńskiej, burmistrz Gniewa. Malbork chce ożywiać centrum oraz południowe tereny miasta. W Czarnem zastanawiają się, jak jednym programem objąć dworzec kolejowy, tereny wojskowe i miejskie.

W całym kraju wyłoniono 57 miast, spośród których zostanie wybranych 20, mających projekty uznane za modelowe; wzorce dla innych miast. Z Pomorskiego do tego gremium „57” zakwalifikowano Słupsk i Tczew – mówił Przemysław Derwich, dyrektor Departamentu Programów Pomocowych Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju.

– W centrum rewitalizacyjnych zabiegów i ich celów powinni być ludzie. Infrastruktura jest jedynie narzędziem do ożywienia osiedli – mówił Wiesław Byczkowski, wicemarszałek województwa pomorskiego. Dlatego, niezmiernie ważne będą działania społeczne – w szczególności w zakresie kształtowania postaw społecznych i włączenia mieszkańców w przedsięwzięcia rewitalizacyjne.

Finansowana ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014 – 2020 rewitalizacja będzie koncentrowała się nie tylko na remoncie budynków i dróg, ale przede wszystkim na inwestycjach w mieszkańców miast – wynika z materiałów, które przekazał nam Maciej Grzywacz, kierownik Referatu Informacji Departamentu Programów Regionalnych UMWP. Przedsięwzięcia, będą obejmowały w szczególności wspieranie integracji społeczno – zawodowej mieszkańców zdegradowanych obszarów miejskich, rewaloryzację, modernizację i adaptację istniejącej zabudowy, zagospodarowanie przestrzeni publicznych oraz dostosowanie budynków do funkcji społecznych, gospodarczych, rekreacyjnych, kulturalnych i edukacyjnych. W ramach kompleksowych przedsięwzięć możliwa będzie modernizacja infrastruktury technicznej. Wszystkie realizowane projekty oprócz działań infrastrukturalnych będą obejmowały również bezpośrednio z nimi powiązane działania społeczne skierowane do mieszkańców zdegradowanych obszarów.

IMG_3473

Na zdjęciu: Zrewitalizowany Dworzec Morski w Gdyni. Tu powstało Muzeum Emigracji. Fot. Kazimierz Netka.

Teraz pora na przygotowanie się do sięgania po unijne pieniądze. Zarówno po te, przeznaczone na opracowanie dokumentacji – dotyczącej opracowania programów rewitalizacji lub ich uzupełnienia, jak też na konkretne działania. Pierwsze konkursy zostaną ogłoszone w październiku lub listopadzie – wynika z informacji, które przekazał Jan Szymański, dyrektor Departamentu Programów Regionalnych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego (UMWP). Następnie, w listopadzie i grudniu zostaną przeprowadzone szkolenia, najprawdopodobniej w Słupsku i Gdańsku. Po miesiącu od daty ogłoszenia konkursu, rozpocznie się przyjmowanie wniosków o wsparcie opracowania dokumentacji.

Kompleksowa rewitalizacja wskazanych w lokalnych programach rewitalizacji obszarów problemowych ma być prowadzona poprzez:

– renowację, rewaloryzację, przebudowę i remont istniejącej zabudowy w tym zabytkowej, pełniącej funkcje edukacyjne, kulturalne, sportowe, rekreacyjne, gospodarcze oraz inne społeczne, także w uzasadnionych przypadkach wybrane elementy wspólne w budynkach mieszkalnych wraz z wyposażeniem i zagospodarowaniem bezpośredniego otoczenia;

– adaptację historycznej zabudowy na cele: edukacyjne, kulturalne, sportowe, rekreacyjne, gospodarcze i inne społeczne wraz z wyposażeniem i zagospodarowaniem bezpośredniego otoczenia (prace konserwatorskie, prace restauratorskie, roboty budowlane);

– kompleksowe zagospodarowanie przestrzeni publicznych i półpublicznych o lokalnym charakterze (w tym: renowacja parków, skwerów, zieleńców) i odnowa istniejących terenów zielonych wraz z budową małej architektury (w szczególności małej architektury dedykowanej konkretnym projektom i miejscom, w tym wybieranej w trybie konkursów architektonicznych i urbanistycznych) wraz z tworzeniem zagospodarowania miejskiego dedykowanego rozwojowi drobnych usług ogólnomiejskich;

– budowę nowej, publicznej infrastruktury związanej z rozwojem funkcji m.in. gospodarczych, kulturalnych, edukacyjnych, społecznych, rekreacyjnych (w szczególnych przypadkach).

IMG_4554

Na zdjęciu: Stary Browar w Kościerzynie – przykład udanej rewitalizacji. Fot. Kazimierz Netka.

Oto przykłady przedsięwzięć urzeczywistnionych w Pomorskiem: Rewitalizacja przestrzeni publicznej śródmieścia Wejherowa; Rewitalizacja centrum Lęborka; Rewitalizacja strefy A obszaru zdegradowanego Starego Miasta w Tczewie; Rewitalizacja Traktu Książęcego w Słupsku w obrębie I obszaru problemowego Lokalnego Programu Rewitalizacji Miasta Słupska na lata 2009 – 2015. W obecnym okresie ożywianie zdegradowanych terenów i obiektów ma być realizowane z większym udziałem sektora prywatnego – w ramach partnerstwa publiczno – prywatnego. Dotychczas realizatorzy korzystali także z wsparcia pozadotacyjnego w ramach unijnej inicjatywy Jessica. Dzięki temu zrewitalizowano m.in. Stary Browar w Kościerzynie, Muzeum Emigracji w Gdyni, a budowany jest dworzec PKP w Sopocie (pierwszy w UE przypadek partnerstwa publiczno – prywatnego w tego rodzaju działaniach rewitalizacyjnych).

Kazimierz Netka

One Comment

  1. Doskonała decyzja władz, warszawska Praga też zostanie tak rewitalizowana, kilka budynków już zostało objęte rewitalizacją, między innymi kamienica przy Targowej 56 gdzie znajdzie się Centrum Kreatywności które zacznie działać od połowy przyszłego roku. Znajdą tam wsparcie zwłaszcza młodzi twórcy w dziedzinie designu, mody, gier, architektury, filmu i wideo, muzyki, radio i tv, ICT, rzemiosła artystycznego, reklamy, fotografii, sztuk perfomatywnych, rynku sztuki i antyków czy rynku wydawniczego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.